In het kort
Route
rondwandeling, aangegeven met gele pijltjes, lengte 4,5 km, duur ruim
1 uur; een deel van de paaltjes heeft een nummer dat overeenkomt met de
tekst
Startpunt
het Bezoekerscentrum Oisterwijk
Beste seizoen
alle seizoenen; de kenmerkende rust en ruimte is vooral buiten de weekeinden
en vakanties te vinden
Honden
aangelijnd
Rolstoelgebruikers
het bezoekerscentrum heeft enkele speciale voorzieningen: aangepast toilet,
leenrolstoel en ringleiding; de route is minder geschikt
Horeca
het bezoekerscentrum heeft beperkte voorzieningen, in de directe omgeving
zijn enkele uitstekende mogelijkheden, zoals Boshuis Venkraai
Regels
toegang tussen zonsopgang en zonsondergang, alleen op wegen en paden
|
 |
De Goorvenwandeling
begint en eindigt bij het Bezoekerscentrum Oisterwijk(1). Een goede gelegenheid
om zowel van tevoren als na afloop informatie in te winnen over dit prachtige
bosgebied. De gele pijltjes vindt u door vanuit het bezoekerscentrum tweemaal
rechtsaf te slaan. Daarna volgt u het bospad rechtdoor (u houdt het gele
pijltje aan uw rechterhand).
Na het oversteken
van de asfaltweg komt u in een vrij open bos (2). De naaldboom die u hier
en op veel andere plekken in de Oisterwijkse Bossen het meeste ziet is de
grove den. Deze den is herkenbaar aan de grove, geschubde schors die met
name in de top een roodachtige glans heeft.
Langs de Van Swinderenlaan
(3) heeft u een goede kans om eekhoorns te zien, ’s zomers vooral
in de vroege ochtend en de late middag. Op het heetst van de dag houden
ze gewoonlijk siësta. In de winter zijn ze juist in de middag actief
en blijven ze de rest van de dag in hun nest schuilen. De eekhoornnesten
kunt u zien als u de toppen van de grove dennen afspeurt. Hun voetbalgrote
nesten zitten altijd dicht tegen de stam aan en zijn te onderscheiden van
kraaiennesten of opeengewaaide bladeren doordat u er niet doorheen kunt
kijken.
De opmerkelijke loofboom
die u langs de laan (4) of verwilderd in het bos ziet is de Robinia pseudoacacia.
Vooral in juni vallen ze sterk op met hun witte bloemtrossen en heldergroene
bladeren. De rest van het jaar zijn ze eveneens zeer herkenbaar aan hun
diep gegroefde stam. De pseudoacacia’s komen oorspronkelijk uit Noord-Amerika.
Ze zijn niet direct verwant aan de echte acacia’s van de Afrikaanse
savannen.
Deze sloot (5) loopt
naar het Voorste Goorven. In 1950 is die afgedamd om te voorkomen dat er
nog meer meststoffen met het slootwater in het Voorste Goorven terecht konden
komen. Helaas is het planten- en dierenleven in de van oorsprong voedselarme
vennen reeds sterk veranderd. Zo rest van de venkraai (zwarte stern), die
vroeger in grote aantallen op de vennen broedde, alleen nog de naam van
het hier tegenover gelegen Boshuis Venkraai. Sinds 1996 is de sloot weer
heropend om opgepompt grondwater naar het Voorste Goorven te kunnen voeren.
|
|
Mede door de vervuiling
was het Voorste Goorven (6) in 1950 bijna volledig dichtgegroeid met riet
en biezen. Natuurmonumenten heeft het ven toen weer opengemaakt door het
tot op de zandbodem uit te graven. In de winter van 1995-1996 moest het
ven opnieuw uitgebaggerd worden. De weelderige plantengroei had voor een
dikke, zurige laag slib gezorgd, waardoor veel zeldzame soorten verdwenen.
Nu de bodem weer schoon is en het water kristalhelder, krijgen de planten
die op voedselarme grond groeien opnieuw een kans.
Het Achterste Goorven
(7) is niet schoongemaakt. In de zomer ziet u dat meteen aan de vele witte
waterlelies. Een prachtige plant, maar wel een die aangeeft dat het water
niet erg voedselarm is. Het Achterste Goorven is niet aangepakt, omdat het
als toevluchtsoord voor de dieren diende. Honderden kikkers en padden vonden
hier een rustig onderkomen terwijl de graafmachines uit de omliggende, drooggelegde
vennen het slib weghaalden.
Hier (8) komt u langs
een minder gewenste aanplant. Dit op de houtproductie gerichte fijnsparrenbos
is zo dicht dat er nauwelijks plaats is voor andere planten. Dergelijke
cultuurbossen vormt Natuurmonumenten dan ook om tot meer natuurlijke bossen.
Maar omdat je niet al het bos in één keer kunt aanpakken -
dat zou te veel verstoring geven - is hier voorlopig nog een stukje echt
donker kerstbomenbos te zien.
Het Witven (9) stond
eens bekend om zijn witte zandbodem die overal onder het water lag te blinken.
Later, toen het ven veel voedselrijker was geworden, waren het vooral de
witte waterlelies die het Witven kleur gaven. Na de schoonmaakactie van
1995-1996 hoopt Natuurmonumenten dat het open zand voorlopig de boventoon
blijft voeren. Al zou het heel mooi zijn als daarop ook weer het tere wit
van de waterlobelia verschijnt.
Vanaf de Van Tienhovenbank
(10) heeft u een fraai uitzicht over het langgerekte Van Esschenven. Aan
de vorm en de omliggende zandheuvels is goed te zien dat dit ven ontstaan
is door winderosie na de laatste IJstijd. Waar nu water is heeft de overheersende
zuidwestenwind een laagte uitgeblazen, terwijl het zand dus vooral aan de
noordoostrand in de vorm van duinen is opgehoopt.
Hier bent u weer terug
bij het Voorste Goorven (11). Let eens op de vele insecten die bij mooi
weer boven het schoongemaakte ven zweven. Of op de dieren die zich aan al
die insecten te goed doen: de kikkers, de zwaluwen en bij schemering de
watervleermuizen.
Het water in het Heiven
(12) staat meestal duidelijk hoger dan in het Voorste Goorven. In het Heiven
blijft het regenwater ‘hangen’ omdat er een waterdichte leemlaag
in de bodem zit. Het waterpeil in het Voorste Goorven is gelijk aan de grondwaterstand.
|
|
De bossen bij Oisterwijk
zijn zeer aantrekkelijk om te wandelen. Met name de rust die de door bomen
beschutte vennen uitstralen is een weldaad voor de moderne mens. De toekomst
van de vennen is echter minder rimpelloos dan het lijkt. Door de milieuvervuiling
zijn veel vennen troebeler, voedselrijker en zuurder geworden. Diverse soorten
planten en dieren zijn hierdoor reeds verdwenen. Onlangs heeft Natuurmonumenten
drie vennen in de oude, natuurlijke staat teruggebracht. U kunt de resultaten
zien als u deze route volgt. Lopend door het bos merkt u tevens dat ook
daar de nodige ingrepen zijn verricht. Hierdoor krijgen de vanaf de negentiende
eeuw aangeplante naaldbossen langzaam maar zeker een meer natuurlijke aanblik,
met een grotere variatie aan kruiden, struiken, loofbomen en dood hout.
|
|
Met
het openbaar vervoer reist u naar NS-station Oisterwijk. Daarvandaan
kunt u de treintaxi nemen of in ongeveer een half uur via de wit-rood
gemarkeerde NS-wandelroute naar het bezoekerscentrum lopen.
Met eigen vervoer neemt u vanaf de weg Den Bosch-Tilburg
(A65) de afslag Oisterwijk/Moergestel. In Oisterwijk links afslaan bij
het 2e bord richting centrum. Waar deze laan uitkomt op de Koningsvaren
rechtsaf (centrum gaat hier links). Verder bordjes ‘bezoekerscentrum’
volgen.
Tekst: Frits Vaandrager
Productie: Buro Kloeg, Bunnik
Bezoekerscentrum
Oisterwijk
Vereniging Natuurmonumenten
Van Tienhovenlaan 5
5062 SK Oisterwijk
tel. 013-5219209
Voor actuele openingstijden bel met ledenservice (035) 655 99 11 (tijdens
kantooruren)
VVV Oisterwijk
De Lind 57
5061 HT Oisterwijk
tel. 013-5282345
Streek VVV Hart van
Brabant
Stadhuisplein 128
5038 TC Tilburg
tel. 013-5351135
Boshuis Venkraai
Bosweg 162
5062 SH Oisterwijk
tel. 013-5282396
Groot Speijk
van Tienhovenlaan 4
5062 SK Oisterwijk
tel. 013-5284965
Klein Speyk
Bosweg 140
5062 SH Oisterwijk
tel. 013-5282263
|
